Ayasofya restorasyonu: 4 etaptan 3’ü tamamlandı
Ayasofya restorasyonu kapsamında dört etabın üçü tamamlandı. Ana kubbe, minareler, mozaikler ve yer altı bölümlerindeki çalışmalar sürüyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya’da devam eden restorasyon çalışmalarını yerinde inceledi. Dört etap olarak planlanan Ayasofya restorasyonunun üç aşamasının tamamlandığını belirten Ersoy, ikinci etap kapsamında ana kubbe, minareler ve mozaikler başta olmak üzere kapsamlı uygulamaların sürdüğünü açıkladı.
Ersoy, yapının bütüncül bir restorasyon programına alındığını söyledi. Yapısal analizlerin ardından ana kubbe ve yarım kubbeler için hazırlanan güçlendirme projelerinin Koruma Kurulu onayından geçtiğini ve uygulamaların başlatıldığını aktardı.
Minarelerde güçlendirme çalışmaları
Devam eden ikinci etapta Ayasofya’nın kuzey, güney ve doğu cephelerindeki sıva raspası ve temizlik işlemleri sürüyor. Kuzeydoğu minaresindeki güçlendirme çalışmalarının tamamlandığını bildiren Ersoy, statik analizler sonrasında minarenin belirli bir kota kadar kontrollü biçimde söküldüğünü belirtti.
Söküm işleminin bakır alemden gövdenin altı sıra taşı ile bu taşlara bağlı basamaklara kadar gerçekleştirildiğini ifade eden Ersoy, minarenin deprem karşısındaki dayanımını artırmak amacıyla paslanmaz çelik plakalar ve çubuk sistemlerinin kullanıldığını söyledi. Merdiven kulelerinde de güçlendirme çalışmalarına başlanırken, mermer pencere elemanlarında özgün malzemenin korunması esas alınarak temizlik ve onarım yapılıyor.
Ana kubbede dış yüzeyden müdahale
Ana kubbe ve yarım kubbelerdeki güçlendirme uygulamalarının, iç yüzeylerin mozaiklerle kaplı olması nedeniyle dışarıdan yapılacağı belirtildi. Çalışmalar kapsamında kubbenin kurşun kaplamalarının sökülmesi gerektiğini kaydeden Ersoy, bu süreçte kubbeyi hava koşullarından, mozaikleri ise olası zararlardan korumak için geçici bir örtü sistemi kurulduğunu açıkladı.
Ana kubbenin branda ile kapatılması ve iç mekânda platform ile iskele sistemlerinin kurulması tamamlandı. İbadet faaliyetlerinin sürdürülebilmesi amacıyla dört ana kolon üzerine oturan çelik platform da devreye alındı. Mozaiklerin konservasyon ve restorasyon çalışmaları bu platform üzerindeki iskeleler aracılığıyla yürütülecek.
Kubbenin iç yüzeyindeki mozaikler lazer tarama ve fotogrametri yöntemleriyle belgeleniyor. Taramalar sırasında yapının farklı dönemlerde geçirdiği onarımlar da tespit edilirken, restorasyon müdahaleleri fotoğraflanarak kayıt altına alınıyor ve yapı izleme sistemi üzerinden takip ediliyor.
Galeri katı ziyarete hazırlandı
Ayasofya restorasyonunun üçüncü etabı, galeri katının ziyarete açılmasına yönelik çalışmaların tamamlanmasıyla sona erdi. Bu kapsamda ziyaretçi güzergâhı düzenlendi; temizlik, konservasyon ve yüzey onarımları gerçekleştirildi.
Galeri katı için giriş ve iniş rampaları, geçici giriş tüneli ve bilet gişeleri oluşturuldu. X-Ray cihazları ile turnike sistemleri kuruldu; mermer ve ahşap yüzeylerde temizlik ve lokal konservasyon çalışmaları yapıldı. Sıva ve derzlerdeki onarımların yanı sıra aydınlatma, kamera, acil anons ve internet altyapıları da tamamlandı.
Yer altındaki bölümlerde de çalışma yürütülüyor
Restorasyon programı, Ayasofya’nın yer altında bulunan bölümlerini de kapsıyor. Mekân 1 ve Mekân 2 ile kuzey avlusundaki hipoje bölümü ve çeşitli tünellerde kazı, temizlik ve belgeleme çalışmalarına başlandı.
Ayasofya Camii Yeraltı Tünelleri Temizlik Bakım Onarım İşi kapsamında Vezir Bahçe ve Batı Bahçe’de yürütülen çalışmaların yüzde 90’ı tamamlandı. Vezir Bahçe’deki hipoje yapısında kazı çalışmaları sona ererken, Batı Bahçe’de dokuz tünel yapısı tespit edildi. Tünel 2 ve Tünel 8 dışındaki bölümlerde dolgu toprağının temizliği tamamlandı.
Mekân 2’de hasarlı tonozlar özgün malzemeyle uyumlu malzemeler kullanılarak onarıldı. Tünel 4’ün 50 metrelik bölümünde paslanmaz çelik tahkimat tamamlanırken, Tünel 5’in 90 metrelik kısmındaki güçlendirme çalışmaları devam ediyor.
Ersoy, dört etaplı Ayasofya restorasyonunun üç aşamasının tamamlandığını, ikinci etapta ise minare, kubbe ve mozaiklere yönelik uygulamaların sürdüğünü bildirdi. Program; ana, yarım ve çeyrek kubbelerin yanı sıra Fatih ve Mimar Sinan minareleri, mermer, sıva, kalemişi, mozaik ve ahşap unsurlar ile vaftizhane, şadırvan ve güney bahçesindeki türbelerdeki çalışmaları da içeriyor.
