Rize’de Sıfır Atık Çalıştayı ile Karadeniz’de Güçlü Adımlar

Rize’de düzenlenen Sıfır Atık Çalıştayı, yerel çözümleri ulusal hedeflerle buluşturmayı amaçlıyor.

Sıfır Atık Hareketinin kurucusu ve Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen çalışmalar çerçevesinde, Rize’de “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla gerçekleştirilen Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları serisinin Karadeniz Bölgesi’ndeki ilk etkinliği, 22 Ocak 2026 tarihinde Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nde yapıldı.

Çalıştay, Sıfır Atık Vakfı ve Rize Valiliği’nin destekleriyle, Rize Belediyesi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Rize Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü iş birliğiyle düzenlendi. Yaklaşık 250 katılımcının yer aldığı etkinlikte, kamu, yerel yönetimler, akademi, sivil toplum ve özel sektör temsilcileri bir araya geldi.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan çalıştayda, Karadeniz Bölgesi’ne özgü çevresel sorunlar çok yönlü bir şekilde tartışıldı. Mevcut sıfır atık uygulamaları değerlendirildi ve Rize’de uygulanan başarılı örnekler ile yerel çözüm modelleri masaya yatırıldı.

Çalıştay, yerel bilgi ve deneyimlerin ulusal politika hedefleri ile buluştuğu bir platform sundu. Rize’nin kıyı kenti kimliği ve zengin tatlı su kaynakları, çalıştayın öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldı. Kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, doğa ve kaynak yönetimi, üretim ve tüketim döngüsü, yaşam alanları ve hizmet sektörleri gibi başlıklar altında 14 tematik masa etrafında yerel sorunları ortak akıl ile ele aldı.

Çalıştaya Rize Vali Yardımcısı Hatice Cemre İncesu, Rize Belediye Başkan Yardımcısı Mustafa Arıcı, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Göktuğ Dalgıç, Rize İl Tarım ve Orman Müdürü Murat Genç ve Rize Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Ali Serkan Savaş katıldı.

Rize Vali Yardımcısı İncesu, açılış konuşmasında, 2017 yılında Emine Erdoğan’ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Projesi’nin kısa sürede kurumsal bir çerçeveye kavuşarak kamu yönetiminin tüm kademelerine yayıldığını ifade etti. İncesu, “Bu vizyon, çevrenin korunmasını sadece teknik bir mesele olarak değil, aynı zamanda toplumsal dönüşüm, yönetim ve kalkınma politikalarının ayrılmaz bir parçası olarak ele almaktadır. Sıfır Atık yaklaşımı, Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir kalkınma amaçları ile doğrudan uyumludur,” dedi.

Rize Belediye Başkan Yardımcısı Mustafa Arıcı, kentte yürütülen uygulamalara değinerek, “Mangal kömürü tesisimiz yılda yaklaşık 70 bin ton organik çay atığının katma değer olarak üretilmesi noktasında bu projeye başlıca katkı sağlıyor. Sıfır Atık; kültürümüzün temeli olan, dini değerlerimizde var olan israf etmeme anlayışımızın da temelini oluşturuyor,” ifadelerini kullandı.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Göktuğ Dalgıç, üniversitelerin yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar olmadığını vurgulayarak, “Gençler artık, geri dönüştürülen malzemeler nereye gidiyor ve nasıl bertaraf ediliyor bunları merak ediyorlar. Biz üniversite olarak kampüslerde geri dönüşümü oluşturmayı başlatamazsak bunu vatandaştan bekleyemeyiz. Bizim görevimiz sadece akademik bilgi üretmek değil, harekete geçerek laboratuvar vazifesi de görmektir,” dedi.

Rize İl Tarım ve Orman Müdürü Murat Genç, gıda üretimi kaynaklı atıkların toprak üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, “Atıkların bertarafı artık bir tercih değil, mutlak bir zorunluluk arz etmektedir. Organik atıkların değerlendirilmesinin en uygun yolu kompostlamadır. Bu şekilde doğal gübreler tekrar toprağa dönüştürülmektedir,” dedi.

Rize Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Ali Serkan Savaş, Rize’nin gelişen ekonomik yapısına dikkat çekerek, “Bu potansiyelle birlikte Rize’nin atığı da ehemmiyet kazanıyor. Bu ehemmiyeti görerek 4. çalıştayı Rize’de yapan Sıfır Atık Vakfı’na teşekkür ediyorum. 14 tematik masamızda çıkacak sonuçlar inşallah Rize’nin florasını, faunasını, yeşilini, mavisini geleceğe güvenle devretmek adına bize bir ışık olacaktır,” şeklinde konuştu.

Rize Sıfır Atık Çalıştayı, Karadeniz Bölgesi’nin özgün çevresel dinamiklerine dayalı somut politika önerilerinin geliştirilmesine olanak tanıdı. Çalıştay süresince ortaya konan değerlendirmeler, özellikle sucul ekosistemlerin korunması, organik atık yönetimi, yerel üretim-tüketim dengesi ve davranışsal dönüşüm alanlarında uygulanabilir yol haritalarının oluşturulmasına zemin hazırladı. Bu çıktılar, yalnızca Rize ölçeğinde değil, benzer coğrafi ve ekolojik özelliklere sahip iller için de yol gösterici bir referans seti oluşturma potansiyeline sahiptir.

Çok Paydaşlı Yapı, Kalıcı Etki

Çalıştay modeli, kamu kurumları, yerel yönetimler, akademi, sivil toplum ve özel sektör temsilcilerinin aynı masa etrafında buluştuğu bir platform olarak Sıfır Atık yaklaşımının sahaya yansımasında katılımcı yönetimin önemini bir kez daha ortaya koydu. Ortak akıl ve iş birliği temelinde geliştirilen önerilerin, ilgili kurumların sorumluluk alanları doğrultusunda sahiplenilmesi ve izleme süreçleriyle desteklenmesi hedeflenmektedir. Bu yönüyle Rize Sıfır Atık Çalıştayı, yalnızca bir istişare platformu değil; uygulamaya dönük ve ölçülebilir etki üretmeyi amaçlayan bir süreç olarak kurgulandı.

Bölgesel Hassasiyetler Merkezde

Karadeniz’in yoğun yağış rejimi, hassas kıyı yapısı ve zengin biyolojik çeşitliliği dikkate alınarak ele alınan başlıklar; atık yönetimi politikalarının bölgesel farklılıklar gözetilerek tasarlanmasının gerekliliğini ortaya koydu. Çalıştayda geliştirilen yaklaşımlar, çevresel koruma ile ekonomik ve sosyal kalkınma hedeflerinin bir arada ele alınabileceğini somut örneklerle gösterdi. Bu çerçevede Rize’de ortaya çıkan öneriler, sıfır atık vizyonunun yerel koşullara uyarlanabilirliğini güçlendiren önemli girdiler sundu.

Rize Sıfır Atık Çalıştayı ile ortaya çıkan değerlendirme ve önerilerin, sistematik bir biçimde kayıt altına alınması; uygulama, izleme ve geri bildirim mekanizmalarıyla desteklenmesi öngörülmektedir. Böylece çalıştay çıktılarının, zaman içerisinde güncellenen ve geliştirilen dinamik bir politika setine dönüşmesi hedeflenmektedir. Sıfır Atık Vakfı, Türkiye genelinde sürdürdüğü çalıştaylar aracılığıyla; yerel deneyimlerin görünür kılındığı, bölgesel önceliklerin ulusal hedeflerle buluşturulduğu kapsayıcı bir dönüşüm sürecini adım adım inşa etmektedir. Rize Sıfır Atık Çalıştayı da bu sürecin Karadeniz ayağında; çevresel duyarlılığı yüksek, iş birliğine dayalı ve sürdürülebilir çözümler üreten güçlü bir örnek olarak öne çıkmıştır. Doğal kaynakların korunması, israfın önlenmesi ve döngüsel ekonomi yaklaşımının yaygınlaştırılması hedefleri doğrultusunda gerçekleştirilen Rize Sıfır Atık Çalıştayı; yerelden ulusala uzanan Sıfır Atık vizyonunun Karadeniz’de kök salan, kalıcı ve etkili adımlarından biri olarak kayda geçmiştir. Sıfır Atık Vakfı; Emine Erdoğan’ın öncülüğünde şekillenen sıfır atık vizyonunu, kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektörle kurduğu güçlü iş birlikleriyle ülke genelinde yaygınlaştırmayı kararlılıkla sürdürmektedir.