Türk Tiyatrosunun Usta İsimlerinden Haldun Dormen Hayatını Kaybetti

Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden biri olan Haldun Dormen, enfeksiyon nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 97 yaşında hayatını kaybetti. Usta sanatçının cenaze töreni, pazar günü saat 10.30’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde düzenlenecek. Ardından Teşvikiye Camisi’nde öğle namazı kılınacak ve Dormen, Edirnekapı Mezarlığı’na defnedilecektir.

Sanat hayatına adanmış bir ömür olarak tanımlanabilecek Haldun Dormen, birçok sanatçının yetişmesine katkıda bulunmuş bir isimdi. En son haziran ayında kendisiyle evinde bir araya gelmiş ve yeni projeleri hakkında sohbet etmiştik. Evinin duvarları, sanatla dolu bir yaşamın izlerini taşıyan makaleler, kitaplar ve fotoğraflarla kaplıydı. “Benden sonra çocuklarım karar verirler,” demişti, bir müze kurma fikrine yanıt olarak.

Dormen’in sanatı, yalnızca tiyatro sahneleriyle sınırlı kalmamış, aynı zamanda Türkiye’nin sosyal ve kültürel tarihine de ışık tutmuştur. Uzun yıllar sanatla uğraşan Dormen, pek çok hükümet ve siyasi değişim görmüştü. Bir röportajında, “Türkiye’nin en büyük derdi nedir?” sorusuna “Söylersem hapse tıkarlar!” şeklinde yanıt vermişti.

Haldun Dormen, 5 Nisan 1928 tarihinde Mersin’de doğdu. İlk sahne deneyimini Galatasaray Lisesi’nde ortaokul öğrencisi iken, “Demirbank” adlı oyunda “Yirmibeş Kuruş” rolüyle yaşadı. Lise eğitimini Robert Kolej’de tamamladıktan sonra tiyatro eğitimini ABD’de Yale Üniversitesi’nde aldı ve yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. İki yıl boyunca ABD’de çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik yaptıktan sonra İstanbul’a döndü. İlk kez Türk seyircisiyle, Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne’de “Cinayet Var” adlı oyundaki dedektif rolüyle buluştu.

1955 yılında Dormen Tiyatrosu’nu kurarak, Türk tiyatrosunun önemli eserlerini sahneye taşıdı. 1957 yılında sahneye koyduğu “Papaz Kaçtı” komedisi ile büyük bir başarı yakaladı. Haldun Dormen, Erol Günaydın, Altan Erbulak, Metin Serezli gibi birçok sanatçının yetişmesine öncülük etti. 1961 yılında Türkiye’de batılı tarzda sahnelenen ilk müzikal olan “Sokak Kızı İrma” ile adını duyurdu.

1972 yılında ekonomik zorluklar nedeniyle tiyatrosunu kapatmak zorunda kalan Dormen, televizyon ve yazarlık kariyerine yöneldi. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda ders vermeye başladı. 1984 yılında Feriköy’deki İdil Sineması’nı devralarak Komedi Tiyatrosu’nu yeniden kurdu. 2002 yılında bu tiyatroyu kapatmasına rağmen, oyunculuk ve yönetmenlik kariyerine devam etti.

Haldun Dormen, hayatı boyunca 250’den fazla ödül kazanmış, 1997 yılında Afife Tiyatro Ödülleri’ni başlatmış ve bu organizasyonda sanat danışmanlığı yapmıştır. 2009 yılında sekiz yıl aradan sonra yeniden sahneye çıkarak, Moliere’in “Kibarlık Budalası” adlı oyununda rol aldı.

Uzun yıllar boyunca Sahne Tozu Tiyatrosu’nun sanat danışmanlığını yürüten Dormen, 2019 yılında Dormen Akademi’yi kurarak genç sanatçılara eğitim vermeye devam etti. Hayatı, 2022 yılında “Yaparsın Şekerim” adlı belgesele de konu oldu.

Haldun Dormen’in sahneye koyduğu eserler arasında “Almanya’dan Bir Yar Gelir”, “Sokak Kızı İrma”, “Papaz Kaçtı” gibi önemli oyunlar bulunmaktadır. Sanatçının vefatı, Türk tiyatrosu için büyük bir kayıp olarak değerlendirilmektedir.