Manisa’da 101 Yıllık Kirkit Geleneği: Son Usta İsmail Çilengir
Manisa’nın Demirci ilçesinde 101 yıllık kirkit geleneği, son usta İsmail Çilengir’in çabalarıyla yaşatılmaya devam ediyor.
Manisa’nın Demirci ilçesinde, yok olmaya yüz tutmuş geleneksel bir zanaat, son ustası İsmail Çilengir’in ellerinde yeniden hayat buluyor. 1925 yılından bu yana aile geleneği olarak süregelen kirkit üretimi, modern yöntemlere rağmen varlığını sürdürüyor.
İsmail Çilengir, dedesi tarafından başlatılan demircilik mesleğini, üçüncü kuşak olarak devam ettiriyor. Aile mesleği, başlangıçta sıcak ve soğuk demir işçiliği ile başlamış, zamanla el halıcılığında vazgeçilmez bir araç olan kirkit üretimine dönüşmüştür.
Usta Çilengir, geçmişte ilçede her evde halı tezgahı bulunduğunu ve mahallelerin kirkit sesleriyle dolup taştığını hatırlatıyor. O yıllarda yoğun talep nedeniyle siparişlere yetişemediklerini, hatta dışarıdan üretim desteği almak zorunda kaldıklarını dile getiriyor.
Demirci ilçe merkezindeki hırdavat dükkanının bir kısmını atölyeye dönüştüren Çilengir, demir saclarını ateş ve örs yardımıyla işleyerek kirkit üretiyor. Her bir parça, belirli ölçülerde kesilip ısıl işlemden geçirildikten sonra diş açılarak kullanıma hazır hale getiriliyor.
Usta, geleneksel el halıcılığının tamamen yok olmadığını, hâlâ Uşak, Balıkesir ve Selendi gibi yerlerden sipariş aldıklarını belirtiyor. Ayrıca, yurt dışından da talep geldiğini ifade ederek, haftada birkaç kirkit üreterek bu geleneği sürdürdüğünü aktarıyor.
Mesleğin önemine vurgu yapan Çilengir, “Zanaat altın bileziktir, insanın elinde olduğu sürece aç kalmaz” diyerek, mesleğine olan bağlılığını dile getiriyor. Zor ve zahmetli olmasına rağmen işini severek yaptığını vurguluyor.
Manisa’da yüzyılı aşkın bir aile geleneği, bugün son ustası İsmail Çilengir’in gayretleriyle yaşamaya devam ediyor. Kirkit üretimi, hem el dokuma halıcılığının hem de kültürel mirasın önemli bir parçası olarak varlığını sürdürüyor.
