Yağışlar Barajları Doldurdu, Ancak Yeraltı Suyu Krizi Devam Ediyor
Son yağışlar barajlardaki doluluğu artırdı, fakat yeraltı sularındaki kriz sürüyor. Uzmanlar, tedbirlere uyulması gerektiğini vurguladı.
Son dönemlerde yaşanan yağışlar, barajlardaki su seviyelerini yükseltmiş olsa da, yeraltı su kaynakları ve büyük havzalardaki sıkıntılar henüz sona ermedi. Uzmanlar, yeraltı sularının dengeye kavuşması için zamana ihtiyaç olduğunu ve bu süreçte gerekli önlemlerin alınması gerektiğini ifade ediyor.
İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, meteorolojik kuraklığın büyük ölçüde azaldığını, ancak hidrolojik kuraklığın devam ettiğini belirterek, “Özellikle Marmara, Ege, İç Anadolu’nun bazı kesimleri ve Batı Karadeniz’de su kaynaklarının toparlanması için zamana ihtiyaç var.” dedi.
Kadıoğlu, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün nisan ayı Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SPI) haritalarını değerlendirerek, bu indeksin bir bölgedeki yağış miktarını tarihsel ortalamalarla karşılaştırdığını hatırlattı. Kısa ve uzun süreli değerlendirmelerin farklı sonuçlar ortaya koyabileceğine dikkat çekti.
Kadıoğlu, son aylarda birçok bölgede meydana gelen yoğun yağışların meteorolojik ve tarımsal kuraklık üzerindeki etkilerini azalttığını vurgulayarak, “Son 3 aylık SPI haritalarında Türkiye’nin önemli bir bölümünde çok nemli ve olağanüstü nemli koşullar görülüyor. Bu durum, ilkbaharda yaşanan kuvvetli yağışlar ve bazı bölgelerdeki taşkınları açıklıyor. Ancak kuraklığın sona erip ermediğini anlamak için daha uzun dönemli göstergelere bakmak gerekiyor.” şeklinde konuştu.
Son 24 aylık SPI haritalarının Türkiye’nin uzun vadeli su durumunu ortaya koyduğunu belirten Kadıoğlu, özellikle Marmara, Ege ve İç Anadolu’nun bazı kesimlerinde önemli yağış eksikliklerinin devam ettiğini ifade etti.
Kadıoğlu, Edirne, Tekirdağ, Kırklareli, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Kütahya, Uşak, Afyonkarahisar ve Manisa çevresinde iki yıllık ölçekte şiddetli ve yer yer olağanüstü kuraklık koşullarının sürdüğüne dikkat çekerek, “Son aylarda gelen yağışlar yüzeydeki kuraklık belirtilerini azaltmış olabilir; ancak uzun yıllar içinde oluşan su açığı birkaç ayda kapanmaz. Özellikle yer altı suları ve büyük havzaların yeniden dengelenmesi için uzun süreli yağışlara ihtiyaç var.” değerlendirmesinde bulundu.
Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz’in son iki yılda Türkiye’nin en nemli bölgeleri arasında yer aldığını belirten Kadıoğlu, Erzurum, Kars, Ağrı, Van, Rize, Trabzon ve Artvin çevresinde yağışların uzun dönem ortalamalarının üzerinde seyrettiğini kaydetti.
Kadıoğlu, su kaynaklarının yalnızca barajlarla sınırlı olmadığını vurgulayarak, su sisteminin yüzey suları, barajlar ve yer altı suyu rezervlerinden oluştuğunu açıkladı. “Son yağışlar yüzey sularını ve bazı barajları hızla doldurabilir; ancak yer altındaki akiferlerin yeniden beslenmesi çok daha uzun zaman alır. Bu nedenle barajların dolu olması, su sorununun çözüldüğünü göstermez.” dedi.
Kadıoğlu, özellikle Konya Kapalı Havzası gibi yoğun yer altı suyu kullanımının bulunduğu bölgelerde uzun dönemli kuraklık etkilerinin devam ettiğini belirtti. Yağışlı dönemin tarımsal üretim açısından olumlu bir gelişme olduğunu, ancak su tasarrufundan vazgeçilmemesi gerektiğini vurguladı. Türkiye’de iklim değişikliğinin yağışların dağılımını daha düzensiz hale getirdiğine dikkat çeken Kadıoğlu, uzun süre yağış görülmeyen dönemlerin ardından kısa sürede aşırı yağışların yaşanabildiğini aktardı.
